Strip prvo stigao u Vojvodinu pa u Srbiju

Istraživački poduhvat pronalaska nemačkih stripova u Vojvodini između dva svetska rata predstavljen je u Muzeju savremene umetnosti Vojvodine. Na zidovima se našlo više od trideset strip priča pretežno humorističkog karaktera objavljenih u decenijama posle Prvog svetskog rata, zbog čega se može reći da je strip na ove prostore stigao prvo u Vojvodini.

Većina priča podsetila je na lagodnost života folksdojčera, ali i atraktivnost štampe i stripa u to vreme. Autor izložbe, pisac grafičkih novela Predrag Đurić kaže da je u decenijama pre Drugog svetskog rata izlazilo najmanje 103 dnevnih listova i časopisa od kojih je najveći broj izlazio u Novom Sadu, ali u mestima kao što su Bela Crkva, Novi Vrbas, Prigrevica, Apatin, Crvenka, Veliki Bečkerek i mnogi drugi.

Đurić tvrdi da dd ukupno 9.149 brojeva različitih dnevnih listova i časopisa, ni u jednom se nije osetio nacionalistički duh događaja koji su usledili kasnije.

Foto: Strip "Od lošeg ispadne gore" autora Hansa Steiner-a, u časopisu u Deutsche Zeitung, 1934. godine, u Novom Sadu 

"Kad god se istražuju Nemci pre Drugog svetskog rata uvek postoji neki gorak ukus, jer smo s pravom odrasli sa činjenicama vezanih za sam rat i ono što mu je prethodilo. Dobra stvar je što ti stripovi nisu bili ni na koji način nacionalno obeleženi, već su bili isključivo veseli, i najčešće su se bavili muško - ženskim odnosima, ženskom modom ili šalama na karakter domaćih Nemaca", ispričao je autor.

Mnogobrojni strip autori su nikli sa ovih prostora, a otkriveni su tek tokom ovog istraživanja. "Jedan od njih, Oskar Zomerfeld rođen je u okolini Rume, a objavljivao je svoje stripove i karikature, slikao i fotografisao do Drugog svetskog rata u Vojvodini, a kasnije u Austriji. Njegovo delo o egzodusu nemačkih Vojvođana nalazi se u Ženevi, u Palati nacija", ispričao je Đurić.

Pored Zomerfelda, Novosađanin Robert Vitaliani se predstavljao sa nekoliko stripova, ali i jednim serijalom pod nazivom "Podvale nitkova Petra", koji je prikazivao nestašluke dečaka Petra. Serijal je objavljen u časopisu Bilder Woche tokom 1937. godine. Nažalost, sudbina ovog strip karikaturiste posle rata je ostala nepoznata. 

Većina primeraka ovih novina sa stripovima se može pronaći u Matici srpskoj, ali postoje i oni koji su trajno izgubljeni. Ipak istraživači su uspeli da nakon sto hiljada pređenih stranica utvrde da je strip u Srbiji nastao tridesetih godina u Beogradu, ali da su nemački stripovi u Vojvodini bili tu već posle Prvog svetskog rata što čini istorijski presedan.

Nataša Šaru